zomercomfort

Oververhitting in gebouwen ontstaat wanneer de warmtewinsten – zowel intern als extern – groter zijn dan de warmteverliezen.

Interne warmtewinsten worden veroorzaakt door onder andere personen, verlichting en elektrische apparaten in het gebouw. Externe warmtewinsten zijn afkomstig van de buitentemperatuur en directe of indirecte zonnestraling.

In schoolgebouwen zijn de interne warmtewinsten doorgaans groter dan in woningen. Dit komt doordat er, in verhouding tot de vloeroppervlakte, meer personen aanwezig zijn en meer apparatuur wordt gebruikt. Bovendien varieert de bezetting in scholen sterk: tijdens lesuren is er vaak sprake van piekbelasting, terwijl het gebouw in weekends, avonden en vakanties grotendeels leeg staat.

De thermische massa van een gebouw speelt een belangrijke rol in het beperken van temperatuurschommelingen. Gebouwen die zijn opgebouwd uit materialen met een hoge thermische massa, zoals beton, baksteen of natuursteen, kunnen in de zomer warmte opslaan uit zowel zoninstraling als de binnenlucht. Deze opgeslagen warmte wordt vervolgens vertraagd weer afgegeven, meestal ’s nachts, waardoor de temperatuur overdag minder snel oploopt. Dit dempende effect is nog effectiever als het gebouw ’s nachts intensief geventileerd wordt én als directe zoninstraling overdag beperkt wordt met behulp van externe zonwering of zonwerend glas.

Een goed ontwerp voor zomercomfort combineert dus thermische massa met passieve koelingsmaatregelen, zoals:

• goede isolatie
• effectieve zonwering
• nachtventilatie 

Hierdoor kan het binnenklimaat aangenaam blijven zonder of met beperkte inzet van actieve koelsystemen.

Om het zomercomfort tijdens de ontwerpfase te beoordelen, kan een dynamische simulatie worden uitgevoerd. Hierbij wordt met gespecialiseerde software op uurbasis en per ruimte berekend wat het effect is van de bouwkundige en technische keuzes op temperatuur, comfort, daglichttoetreding en energieverbruik over een volledig jaar.

Daarnaast biedt de EPB-software (energieprestatieberekening) een statische oververhittingscontrole. Deze methode analyseert alleen het gemiddelde gedrag van het gebouw over een jaar, zonder onderscheid tussen verschillende ruimtes of extreme temperatuurpieken. Hierdoor kunnen belangrijke details in het comfortniveau verloren gaan.