veiligheid van speeltoestellen

Hoewel de speelplaats een ruimte hoort te zijn waar de leerlingen zich kunnen uitleven, is aandacht voor de veiligheid ervan ook belangrijk. Van alle schoolongevallen vindt ongeveer 70% plaats tijdens de speeltijd. Dit betekent niet dat de speelplaats onveilig is: leerlingen hebben daar doorgaans minder kans op een ongeluk dan in hun thuissituatie. Het waarborgen van die veiligheid vereist een gezamenlijke inspanning van fabrikanten, uitbaters, overheden en ouders.

De algemene veiligheidsvoorschriften voor speeltoestellen en speelterreinen staan beschreven in het Wetboek economisch recht, boek IX betreffende de veiligheid van producten en diensten.

De specifieke eisen voor de veiligheid van speeltoestellen en het uitbaten van speelterreinen zijn vastgelegd in twee Koninklijke besluiten:

• Koninklijk besluit van 28 maart 2001 betreffende de veiligheid van speeltoestellen
• Koninklijk besluit van 28 maart 2001 betreffende de uitbating van speelterreinen

Incidenten kunnen nooit volledig worden uitgesloten, maar een balans tussen veiligheid en spelvrijheid is noodzakelijk. Spelen is immers een leerproces waarbij kinderen grenzen ontdekken en groeien. Moderne materialen, doordachte speeltoestellen en een goede samenwerking tussen betrokkenen maken de creatie van veilige en uitdagende speelomgevingen mogelijk. 

Het volgen van regelgeving en Europese normen vermindert niet alleen het risico op ongevallen, maar zo blijft de speelplaats een plek waar kinderen onbezorgd kunnen spelen.

Bij het ontwerpen van speelplaatsen staat veiligheid voorop. Speeltoestellen moeten voldoen aan de Europese norm EN 1176, die eisen stelt aan structuur, materialen en afmetingen. Ook is de norm EN 1177 van toepassing, die zich richt op de schokabsorberende eigenschappen van ondergronden om verwondingen bij een val te beperken. Dit omvat onder andere eisen voor schokdempende materialen zoals rubbertegels, schors of zand.  Daarnaast is het belangrijk dat voldoende toezicht mogelijk is en dat speelzones worden afgebakend om ongelukken te voorkomen.

Met een goed ontwerp, duidelijke regels en regelmatige controles kan de speelplaats een veilige en inspirerende plek worden. 

De basis van een veilige speelplaats ligt in een grondige risicoanalyse en een doordachte inrichting. Bij de ingebruikname of significante wijzigingen van de speelplaats is het essentieel om elk onderdeel te evalueren op mogelijke risico’s: 

• het bepalen of de risico’s van elk speeltuig en elke zone aanvaardbaar zijn
• het nemen van preventieve maatregelen om onaanvaardbare risico’s te minimaliseren
• het voorzien van duidelijke opschriften (zoals het adres van de uitbater), identificatienummers voor speeltoestellen en gebruiksvoorschriften

Een goed ontwerp houdt rekening met duidelijke zones: rustige zones, actieve speelruimtes en sportvelden. De visuele onderscheiding van de verschillende zones vermindert het risico op botsingen en conflicten.