Veruit de meeste energie die we vandaag verbruiken is afkomstig van fossiele brandstoffen. De verbranding van deze fossiele brandstoffen zorgt voor uitstoot van broeikasgassen. Hierdoor leveren ze een sterke bijdrage aan de klimaatverandering. Om de klimaatdoelstellingen 2050 te halen is een afbouw van het gebruik van fossiele brandstoffen noodzakelijk.
Vlaanderen
De geplande uitstap uit fossiele brandstoffen in Vlaanderen ziet er als volgt uit, voor zowel woongebouwen als niet-residentiële gebouwen:
- Sinds 2021 is er een verbod op het aansluiten op het aardgasnet voor grote bouwprojecten en nieuwe grote verkavelingen.
- Sinds 2022 is de plaatsing van een stookolieketel niet meer toegestaan bij nieuwbouw en ingrijpende energetische renovatie. Bij bestaande gebouwen mag een stookolieketel plaatsen niet meer als er een aardgasaansluiting beschikbaar is in de straat. Vanaf 1 juli 2022 wordt ook de werkelijke aansluitkost aangerekend voor een gasaansluiting bij nieuwbouw. Dat maakt de aansluiting op alternatieven aantrekkelijker.
- Vanaf 2023 legt de EPB-regelgeving een hoger aandeel aan hernieuwbare energie op bij nieuwbouw en ingrijpende energetische renovaties en is verwarming op lage watertemperatuur verplicht bij nieuwbouw met vergunningsaanvragen vanaf 1 januari 2023. Voor nieuwbouw is bovendien geen aardgasaansluiting meer toegestaan in nieuwbouwprojecten en verkavelingen vanaf 5 eenheden.
- Vanaf 2025 legt de EPB regelgeving een minimaal installatierendement van 130% op voor centrale verwarmingssystemen met water als afgiftemedium voor nieuwbouw en ingrijpende energetische renovatie (IER) van residentiële en niet-residentiële gebouwen met vergunningsaanvragen vanaf 1 januari 2025. Het is bij nieuwbouw en IER daardoor niet meer mogelijk om enkel met ketels op fossiele brandstoffen te verwarmen. Er zal minstens een warmtepomp moeten bijgeplaatst worden.
- Vanaf 2025 zal voor elke nieuwe aardgasaansluiting de werkelijke aansluitkost aangerekend worden, in plaats van de begrensde kost. Enkel bestaande gebouwen kunnen dan nog een nieuwe aardgasaansluiting aanvragen, een aardgasaansluiting wordt immers algemeen verboden bij nieuwbouw.
Brussel
In Brussel moeten vanaf 2025 alle verwarmingssystemen van nieuwbouwprojecten (en vanaf 2030 ook voor zwaar gerenoveerde gebouwen) beantwoorden aan de volgende voorwaarden:
- hun warmtegeneratoren moeten voldoen aan eisen inzake ecodesign en hun warmte mag enkel worden gegenereerd met elektriciteit en/of energie uit hernieuwbare bronnen en/of
- de verwarmingssystemen moeten aangesloten zijn op een efficiënt thermisch energienet.
Vanaf juni 2025 is de installatie van een nieuwe verwarmingsketel op stookolie verboden.