U bent hier

toegankelijkheid

Integrale toegankelijkheid betekent dat gebouwen, omgeving en dienstverlening

  • bereikbaar,
  • betreedbaar
  • bruikbaar
  • begrijpbaar en
  • betaalbaar zijn voor iedereen.

Een integraal toegankelijk ontwerp is een ontwerp dat rekening houdt met de behoeften van mensen met een beperking. In de praktijk betekent dit dat producten, diensten en faciliteiten onafhankelijk en zelfstandig bruikbaar zijn voor iedereen.

Integrale toegankelijkheid omvat

  • de fysieke toegankelijkheid van gebouwen en de omgeving
  • goede communicatie
  • duidelijke informatieverstrekking
  • klantvriendelijkheid en
  • logische signalisatie.

"Goede ontwerpen creëren mogelijkheden en steunen gebruikers, slechte ontwerpen belemmeren en sluiten mensen uit." (European Institute for Design and Disability, Verklaring van Stockholm, 2004)

Universal Design, of Ontwerpen voor Iedereen, is een ontwerpbenadering om deze integrale toegankelijkheid te verwezenlijken. De hamvraag hierbij is: hoe kan een product, een grafische boodschap, een gebouw of een publieke ruimte zowel esthetisch als functioneel zijn voor een zo groot mogelijke groep gebruikers?

Het is van belang om in een zo vroeg mogelijk ontwerpstadium rekening te houden met toegankelijkheid in de breedste zin. Aanpassingen in een ver uitgewerkt ontwerp, of na de bouw, zijn meestal moeilijk te realiseren en kostelijk. Ook de uitvoering vraagt voldoende aandacht, want het al dan niet toegankelijk zijn zit in details van plaatsing, afmetingen en afwerking.

Sinds de invoering van het 'Decreet van 21 maart 2014 betreffende maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften‘, of kort het M-decreet, is toegankelijkheid nog meer van belang. Het decreet is van toepassing op het basisonderwijs, het secundair onderwijs en CLB’s. Hierbij is de eerste optie nu inclusief onderwijs met als doel meer leerlingen onderwijs te laten volgen in het gewoon onderwijs. Een leerling met specifieke onderwijsbehoeften heeft dus het recht om zich in te schrijven in een gewone school met redelijke aanpassingen (bv. Langere toetstijden, mondelinge feedback, rustmomenten) of maatregelen, en eventueel een individueel aangepast curriculum. Daarom is het des te belangrijker dat het schoolgebouw toegankelijk is voor iedereen en dat het ontwerp een integrale toegankelijkheid of universal design nastreeft, zodat elk kind er zich comfortabel voelt.

De inspiratiebundel toegankelijkheid wil ontwerpers en bouwheren informeren, inspireren en ondersteunen om de toegankelijkheid van schoolgebouwen voor iedereen te optimaliseren.

De regelgeving rond toegankelijkheid is zowel in Vlaanderen als in Brussel vervat in een Gewestelijke Stedenbouwkundige Verordening:

Meer weten?

Vijf reeds bestaande vzw’s, met name Ato vzw,  Intro vzw,  Toegankelijkheidsbureau vzw,  Enter vzw en  Westkans vzw gaan sinds 1 mei 2015 samen verder onder de naam INTER. Samen willen zij de inter-actie tussen mens en omgeving verbeteren. Wat zij voordien als aparte entiteiten deden, doen zij sinds 2015 nog beter samen.

INTER biedt:

  • bouwkundig toegankelijkheidsadvies en expertise in toegankelijkheid en universal design,
  • geeft vormingen,
  • maakt evenementen toegankelijk,
  • adviseert overheden en
  • doet aan onderzoek…

INTER voert toegankelijkheidsscreenings uit in het kader van en volgens de methodiek van de databank Toegankelijk Vlaanderen (TOEVLA) die door de Vlaamse minister, bevoegd voor het gelijkekansenbeleid, erkend is.