basisprincipes

Circulair bouwen kan de bouwsector transformeren van een sector met een enorme impact op het milieu, naar een sector die actief bijdraagt aan een duurzame toekomst. Circulair bouwen is meer dan hergebruik en recyclage van bouwmaterialen (urban mining). Alles begint bij het ontwerp van een gebouw.

In een circulair bouwproject komen minstens onderstaande aspecten aan bod. 

• Veranderingsgericht bouwen

Veranderingsgericht ontwerpen en bouwen is een ontwerp- en bouwstrategie die er van uitgaat dat de noden en wensen van gebruikers en de maatschappij zullen blijven veranderen. Het doel is dan ook gebouwen te creëren die die verandering efficiënt ondersteunen. 

Om veranderingsgericht bouwen vanaf de eerste ontwerpfase te implementeren, werden door OVAM 24 algemene ontwerprichtlijnen op element-, gebouw-, en wijkniveau opgesteld. De richtlijnen verschaffen inzichten in het belang van veranderingsgericht bouwen, geven aan hoe veranderingsgericht bouwen te integreren in het ontwerp en tonen welke oplossingen er al bestaan in de huidige bouwpraktijk.

• Hergebruik en recyclage

Bij circulair bouwen gaat het erom dat materialen zoveel mogelijk hergebruikt en gerecycleerd worden met een zo hoog mogelijk waardebehoud. Dit vergt nieuwe businessmodellen en samenwerking doorheen de bouwketen.

Als we bouwmaterialen recupereren en hergebruiken, verlengen we hun nuttige levensduur en voorkomen we verspilling van materiële hulpbronnen. Het is ook een effectieve manier om de milieu-impact van de productie van nieuwe bouwelementen te beperken. 

Wanneer een gebouw wordt gesloopt is de eerste stap naar een meer duurzame aanpak de vraag of een deel ervan behouden kan blijven. Als het niet mogelijk is om het gebouw (of delen ervan) te behouden, moet worden overwogen om de onderdelen ervan te hergebruiken. Er zijn steeds meer spelers op de markt die zich hierin toespitsen.

• Gebruik van materialenpaspoorten

Materialen kunnen maar hoogwaardig (en veilig) opnieuw ingezet worden als ze een identiteit en gedocumenteerde historiek hebben. Het concept van een materialenpaspoort registreert alle materialen in een gebouw op een digitaal platform en maakt gebouwen zo tot een waarachtig grondstoffendepot.

Op het vlak van materiaalpaspoorten wordt nog volop onderzoek verricht. Een belangrijke actor daarin is BAMB (Buildings As Material Banks), een Europees project dat 15 partners samenbrengt met één doel: een systeemverandering teweeg brengen in de bouwsector door circulaire oplossingen te creëren.